Kırkpınar Ağası Ufuk Özünlü’nün açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen Kırkpınar’ın sayısal hafızası, Edirne’de Dr. Ratip Kazancıgil Kültür ve Sanat Evi’nde sergilenen poster bildiri ve karekod uygulamasıyla ziyaretçileri, asırlık er meydanının dijital arşiviyle buluşturuyor. Projenin mimarı ise kentin yaşayan hafızası olarak bilinen üstat Ender Bilar.

Merhum Dr. Ratip Kazancıgil’in evi, bugün Edirne’nin yaşayan hafızasına dönüşmüş durumda. Bu dönüşümün mimarı ise kentimizin “kütüphanecisi” olarak bilinen üstat Ender Bilar. Dr. Ratip Kazancıgil Kültür ve Sanat Evi, yalnızca Kazancıgil’in anısını yaşatan bir mekân değil; aynı zamanda Edirne’nin yakın tarihine ışık tutan, kentin değerlerini geleceğe taşıyan özel bir müze niteliği taşıyor.

Son günlerde Kırkpınar Ağası Ufuk Özünlü’nün Kırkpınar üzerine yaptığı açıklamalarla birlikte, tarihi er meydanı ve geleneksel yağlı güreşlerin hafızası yeniden gündeme geldi. Tam da bu noktada, Ender Bilar’ın hazırladığı “Edirne Belediyesi Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali’nin Sayısallaştırma Projesi”, bu büyük geleneğin kayıt altına alınması açısından en önemli çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.

Ender Bilar, bu projeyi Edirne Belediye Başkanı Kültür ve Sanat Danışmanı olarak görev yaptığı dönemde hayata geçirdi. Proje kapsamında Kırkpınar’a ait tüm veriler elektronik ortama aktarıldı, farklı dillere çevrilerek uluslararası erişime açıldı ve böylece Kırkpınar’ın dünya çapındaki tanınırlığına önemli katkı sağlandı.

Projenin çıktıları, Edirne Belediyesi’nin dijital platformu olan www.edirnekirkpinar.com adresi üzerinden tüm dünyadan erişilebilir hale getirildi.

Bilar, projeyi tanıtmak amacıyla uluslararası bilimsel platformlarda da aktif rol aldı. Çalışma kapsamında iki sözlü, bir de poster bildiri hazırlayan Bilar, 95×230 cm. Ebadında ki Poster bildirisini 15-21 Ağustos 2015 tarihlerinde Güney Afrika’nın Cape Town kentinde düzenlenen ve yaklaşık 4 bin bilim insanının katıldığı 81. Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi’nde dünya bilim çevrelerine sundu.

Büyük ilgi gören bu poster bildirinin çıktısı ise bugün Dr. Ratip Kazancıgil Kültür ve Sanat Evi’ndeki Kırkpınar köşesinde sergileniyor. Kültür evinde yer alan poster üzerindeki karekod uygulaması sayesinde ziyaretçiler, tek bir dokunuşla Kırkpınar’ın dijital hafızasına ulaşabiliyor.

Bu dijital arşivde, Geleneksel Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin başlangıcından günümüze kadar uzanan süreç, tarihi güreş sonuçları, başpehlivanlar, ağalar ve Kırkpınar’a emek veren tüm isimler kayıt altına alınmış durumda. Kültür evindeki Kırkpınar köşesinde ayrıca Osmanlı arşivlerinden gün yüzüne çıkarılan iki önemli belge de sergileniyor. Bunlardan biri, Edirne Pehlivanlar Tekkesi’ne ait Pehlivan Keleş Hasan’ın vakıf mütevelli heyetine atanmasını gösteren belge. Diğeri ise 1902 tarihli, Kırkpınar güreşlerinin yapılmasında sakınca bulunmadığını belirten Dahiliye Nezareti yazısı.

Tüm bu çalışmalar, yalnızca Kırkpınar’ın değil, Edirne’nin sosyal ve kültürel hafızasının da kayıt altına alındığını ortaya koyuyor. Öte yandan, Edirne’nin arka sokaklarında büyük bir özveriyle yaşatılan Dr. Ratip Kazancıgil Kültür ve Sanat Evi’nin, kenti yönetenler tarafından halkın daha kolay ulaşabileceği bir noktada yeni bir şube ile desteklenmesi ise kent kamuoyunun en önemli beklentileri arasında yer alıyor. Çünkü bu ev, yalnızca bir müze değil; Edirne’nin hafızasının kendisidir.

Kaynak: 17.02.2026, Edirne Olay Gazetesi

https://www.edirneolay.com/haber/kirkpinarin_sayisal_hafizasi_ustat_ender_bilarin_arsivinden_dunyaya_aciliyor-7885.html