Hemşerilik beratı, yerel yönetimler tarafından kentlerin sosyal, ekonomik, kültürel ve tarihi gelişimine önemli katkılarda bulunan kişilere verilen ve bu kişilerin kentin toplumsal hafızasında yer edinmesini sağlayan sembolik bir onurlandırma belgesidir.

Belediye başkanının veya diğer kişi ve kurumların teklifleri doğrultusunda Belediye Meclisinin kararıyla verilmesi uygun görülen bu berat, bireylerin kent için gerçekleştirdikleri hizmetlerin takdir edilmesinin yanı sıra kent ile söz konusu kişiler arasında aidiyet ve gönül bağı kurulmasını da ifade etmektedir.

Edirne’de de kentin gelişimine, kültürel mirasının korunmasına ve toplumsal yaşamına katkı sağlayan kişilere fahri hemşerilik unvanı verilmesi, yerel yönetimin bu katkılara verdiği önemin göstergelerinden biridir.

Edirne’de tespit edilebilen eski tarihli “Fahri Hemşerilik Beratı”, Edirne Belediye Başkanı Hamdi Sedefçinin görev dönemi içerisinde verilmiştir. Sedefçi’nin teklifi ve Edirne Belediye Meclisinin 2 Ekim 1998 tarihli ve 44 sayılı kararıyla Vali Mehmet Canseven’e “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi kararlaştırılmıştır.

Söz konusu kararın alınmasında, Canseven’in Edirne’nin tarımsal kalkınmasına sağladığı doğrudan katkıların yanı sıra kentin tarihi ve kültürel mirasının korunmasına yönelik çalışmaları etkili olmuştur. “Fahri Hemşerilik Beratı”, Edirne’nin 76. Kurtuluş Yıl Dönümü dolayısıyla düzenlenen baloda, Belediye Başkanı Hamdi Sedefçi tarafından kendisine takdim edilmiştir.

Edirne Belediye Meclisi, 7 Nisan 2010 tarihinde yapmış olduğu toplantısında 2010/104-227 nolu karar ile Trakya Üniversitesi emekli öğretim üyesi, tarihçi-yazar Yrd. Doç. Dr. Ratip Kazancıgil’e “Fahri Hemşerilik Beratı” ve şehrin anahtarı ile adının oturduğu evin caddesine isminin verilmesi kararlaştırmıştır.

Berat, Kazancıgil’in 90. Yaş Günü kutlamaları nedeniyle 14 Mayıs 2010 günü düzenlenen töreninde Hamdi Sedefçi tarafından kendisine takdim edilmiştir. Oturduğu evin caddesine ismi verilmiş ancak daha sonra bu caddeden ismi kaldırılarak Şükrüpaşa Mahallesinde bir sokağa adı verilmiştir.

Edirne Belediye Başkanı Recep Gürkan’ın döneminde Edirne’nin Düşman İşgalinden Kurtuluş Yıl Dönümü etkinlikleri kapsamında “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi gelenek haline gelmiştir.

Dönemin Belediye Başkanı Recep Gürkan’ın önerileriyle Edirne Belediye Meclisi’nin 5 Kasım 2014 tarihli toplantısında; Edirne Valisi Fahri Yücel ile Şahinler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Şahin’e fahri hemşerilik beratı verilmesi kararlaştırılmıştır. 25 Kasım 2014 tarihinde düzenlenen Kurtuluş Bayramı Balo törende rahmetli Fahri Yücel’in beratı eşi Perihan Yücel’e verilirken Kemal Şahin’e törende takdim edilmiştir.

Bu bağlamda Cengiz Varnatopu döneminde Edirne Belediye Başkanlığı 6.10.2004 tarihli Belediye Meclis Toplantısı’nda Fahri Yücel adını Olin Kavşağı ile Vali Konağı arasındaki caddeye vermişti.

Bu defa da Edirne Belediye Meclisi’nin 3 Kasım 2015 tarihli toplantısında, Edirne’ye sağladıkları katkılar nedeniyle Edirne Belediyesi’nin Almanya’daki kardeş şehri Lörrach’tan Prof. Dr. Manfred Raupp’a ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu’na “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi oy birliğiyle kabul edildi.

Prof. Dr. Manfred Raupp, sivrisinekle mücadele çalışmalarında ve Avrupa Birliği (AB) projelerinde Edirne’ye sağladığı destek ve katkılar nedeniyle; M. Rifat Hisarcıklıoğlu ise Kapıkule Sınır Kapısı’nın modernizasyonu, Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarının geliştirilmesine yönelik destekleri ve Kapıkule’ye TIR Parkı kazandırılmasına sağladığı katkılar dolayısıyla bu unvana layık görüldü. Beratlar 25 Kasım 2015 tarihinde düzenlenen törende bizzat kendilerine verildi.

Edirne Belediye Meclisi’nin 7 Kasım 2016 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda, Yunanlı ressam Dimitris Nalbantis, ÇEKÜL Vakfı Kurucusu ve Başkanı, Tarihi Kentler Birliği Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen ile Sofya Kütüphanecilik ve Bilişim Teknolojileri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Stoyan Denchev’e, Edirne’ye yaptıkları katkılar dolayısıyla “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi kararlaştırıldı. Meclis kararı doğrultusunda beratların, Edirne’nin düşman işgalinden kurtuluşunun 94. yıl dönümü olan 25 Kasım 2016 tarihinde düzenlenen törenle takdim edildi.

Edirne Belediye Meclisi, 6 Kasım 2017 günü yapmış olduğu olağan genel kurul toplantısında 1982 yılında bir bölge üniversitesi olarak kurulan Trakya Üniversitesi’nin kurucu rektörlüğünü üstlenerek kentin kültürel kimliğine, sosyal gelişimine ve eğitim hayatına sağladığı devasa katkılardan dolayı Prof.Dr.Ahmet Karadeniz ile Edirne’nin yerel ekonomisine, sanayisine ve özellikle kadın istihdamına sağladığı devasa ve sürdürülebilir katkılarından dolayı Edirne Giyim Sanayi’nin kurucusu iş insanı Mümtaz Erman‘a da “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesini kararlaştırmıştır.

Beratlar Edirne’nin düşman işgalinden kurtuluşunun 95. yıl dönümü dolayısıyla 25 Kasım 2017 Cumartesi akşamı düzenlenen geleneksel Kurtuluş Resepsiyonunda Mümtaz Erman’ın beratı kendisine takdim edilirken, Ahmet Karadeniz’in rahatsızlığı nedeniyle berat eşi Aysel Karadeniz ve kızı Şehnaz Karadeniz’e teslim edilmiştir.

Edirne Belediye Meclisi 5 Kasım 2019 günü de almış olduğu kararla; 1920-1923 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 1’inci dönem Edirne Milletvekili olarak görev yapan; Asker, Milletvekili, TBMM Eski Başkanı, yazar ve Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa ile yine Cumhuriyetimizin Kurucuları arasında bulunan; 1920-1923 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 1’inci dönem Edirne Milletvekili olarak görev yapan; I’inci ve II’nci İnönü Zaferleri ile Lozan Konferansı kahramanı, Genel Kurmay Başkanı, Milletvekili, Garp Cephesi Komutanı, Dışişleri Bakanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı Mustafa İsmet İnönü Paşa’ya Fahri Hemşerilik Beratı verilmesini kararlaştırmıştır.

Birinci dönem Edirne Milletvekili olarak görev yapan; Birinci ve İkinci İnönü Zaferleri ile Lozan Konferansı kahramanı, Genel Kurmay Başkanı, Milletvekili, Garp Cephesi Komutanı, Dışişleri Bakanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı Mustafa İsmet İnönü’nün “Fahri Hemşeri Beratı” torunu eski milletvekili Ayşe Gülsün Bilgehan’a, Kazım Dirik’in de beratı kızı Timsal Karabekir’e 25 Kasım 2019 gecesi düzenlenen törende verilmiştir.

Edirne Belediye Meclisinin 1 Temmuz 2021 günü yapmış olduğu olağanüstü toplantısında Edirne Belediye Başkanı Recep Gürkan’ın önerisiyle  ‘Göreve başladığı 5 Kasım 2018 tarihinden itibaren görev yaptığı süre içinde Edirne merkez, ilçe ve köylerinde yaptığı hizmetlerle vatandaşlarımız ile kurduğu yakın ilişkiler ile Edirnelilerin gönlünde özel bir yer edinen,  “3 Nehir ve 1 Şehir” gibi uzun yıllar yapımı planlanan ancak hayata geçmeyen projeleri başlatan ve şehrimizde birçok ilke imza atan Edirne Valisi Ekrem Canalp’e “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi önerisi Belediye Meclis’inde görüşülerek kabul edilmiştir. Berat, 25 Kasım 2021 günü akşamı düzenlenen 25 Kasım Kurtuluş Balosu Resepsiyonunda kendisine takdim edilmiştir.

Edirne’nin Kurtuluşunun 100 yılında  662. Kırkpınar Ağası Seyfettin Selim’e “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesi Belediye Meclisi’nin 3 Kasım 2022 tarihli toplantısında oy birliği ile kabul edilmesiyle verilmiştir. Verilme gerekçesinde; Seyfettin Selim, 14 kez Kırkpınar Ağalığı yaparak Cumhuriyet döneminde bu unvanı en fazla üstlenen isimlerden biri olmuş ve Kırkpınar geleneğinin yaşatılmasına önemli katkılarda bulunmuştur. Yağlı güreş camiasına sağladığı maddi ve manevi desteklerin yanı sıra, üst üste ağalık yaparak Edirne’ye üç altın kemer kazandırmasıyla da Kırkpınar tarihinde özel bir yer edinmiştir. Sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında ise kendi imkânlarıyla, mülkiyeti Edirne Belediyesine ait arazi üzerine inşa ettirdiği Edirne Belediyesi Seyfettin Selim Kreş ve Gündüz Bakımevini belediyeye bağışlayarak kentin eğitim ve sosyal hizmet altyapısına katkı sağladığı belirtilmiştir.

Berat, Edirne’nin düşman işgalinden kurtuluşunun 100. yıl dönümü kutlamaları ve “2022 Edirne Yılı” etkinlikleri kapsamında 25 Kasım 2022 Cuma akşamı düzenlenen geleneksel Kurtuluş Resepsiyonu’nda takdim edilmiştir.

Sonuç olarak, Edirne’de “Fahri Hemşerilik Beratı” uygulaması, kentin gelişimine ve kültürel mirasının korunmasına katkı sağlayan kişilerin hizmetlerinin Edirne Belediye Meclisi tarafından takdir edilmesi önem taşımaktadır.

Bununla birlikte, bugüne kadar “Fahri Hemşerilik Beratı” verilen birbirinden değerli şahsiyetlerin kentin tarihine ve kültürel yaşamına sundukları katkıları burada tartışacak değilim. Ancak kentin tarih, kültür ve sanat yaşamına önemli katkılar sunan, üniversite kurulması fikrinin gelişmesine öncülük eden Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver için Belediye Başkanlığına önceki yıllarda da öneride bulunmamıza rağmen bugüne kadar kendisine “Fahri Hemşehrilik Beratı” verilmemiş olması, dikkat çekici bir eksikliktir. Dahası, bu durumu Edirne adına bir vefa eksikliği, hatta vefasızlık olarak değerlendiriyorum.

Kürsülerden “Her Şey Biter, Edirne Bitmez” sözünü bir nakarat gibi dile getirenlerin, Edirne’ye değer katmış bir şahsiyete gösterilmeyen bu vefa karşısındaki tutumu da üzerinde düşünülmesi gereken ayrı bir çelişkidir.

Ünver’in Edirne’ye yönelik hizmetleri göz önünde bulundurulduğunda, bu durum kent adına bir vefa eksikliği olarak değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle fahri hemşerilik uygulamasının, kente kalıcı katkılar sunmuş şahsiyetleri de kapsayacak biçimde ele alınması önem arz etmektedir.

Bu bağlamda, kentimize geldiği günden bu yana önemli yatırımların hayata geçirilmesi için çaba gösteren Edirne Valisi Sayın Yunus Sezer’e de bir “Fahri Hemşerilik Beratı” verilmesinin, Edirne’nin vefa kültürünü ve kadirşinaslığını ortaya koyan anlamlı bir adım olacağı kanaatindeyim.

Bu konudaki takdir ve karar, Edirne Belediye Başkanı Sayın Filiz Gencan ile Edirne Belediye Meclisi üyeleri’ne aittir.

Edirne Belediye Meclisi’nin Kasım 2026 olağan toplantısında bu konuda bir karar alınacak mı?

Bekleyip göreceğiz.

Saygı ve Sevgilerimle…

Ender Bilar